Stamcellen zijn cellen die zichzelf kunnen vernieuwen en die kunnen uitgroeien tot een gespecialiseerde cel. Ze zitten in bijna elk weefsel.
Ze leveren de vervanging. Je bloed, je huid, je darmwand en je spieren worden daaruit aangevuld.
Wat gaat er mis?
Hun aantal daalt in sommige weefsels, en hun werking gaat achteruit in vrijwel alle.
Ze delen minder vaak, ze reageren minder goed op het signaal om te vervangen, en ze kiezen soms een andere richting dan gewenst.
Dat laatste is zichtbaar in beenmerg, waar de aanmaak met de jaren verschuift richting één soort afweercellen. Dat draagt bij aan de trage afweer uit de module over fysiologie.
Waarom telt dit?
Omdat het verklaart waarom herstel trager gaat.
Een wond geneest langzamer, spier komt na ziekte moeilijker terug, en botbreuken duren langer. Niet omdat de schade groter is, maar omdat de vervanging trager komt.
Ligt het aan de cel of aan de omgeving?
Dit is de interessantste vraag van dit mechanisme, en het antwoord is grotendeels aan de omgeving.
In proeven waarbij de bloedsomloop van een oude en een jonge muis werd gekoppeld, gingen oude stamcellen beter werken. Dat wijst erop dat de signalen eromheen zwaarder wegen dan de cel zelf.
Dat is bemoedigend, want een omgeving is makkelijker te veranderen dan een cel.
En stamceltherapie?
Er is één bewezen toepassing, en die bestaat al decennia: beenmergtransplantatie bij bepaalde bloedziekten.
Daarnaast is er een grote markt van klinieken die injecties aanbieden voor gewrichten, huid of algehele verjonging, vaak in het buitenland.
Voor het merendeel daarvan ontbreekt bewijs uit proeven met loting, en er zijn ernstige bijwerkingen gemeld. Dat is ons oordeel, en het is de sterkste waarschuwing in deze module.