Dit is het onderwerp waarvan het bewijs het meest onderschat wordt, waarschijnlijk omdat het niet klinkt als geneeskunde.
Hoe zwaar weegt het?
In grote analyses hangt zwakke sociale verbondenheid samen met een verhoogd sterfterisico dat in dezelfde orde ligt als roken van een pakje per dag, en hoger dan dat van overgewicht.
Dat is een verband en geen bewezen oorzaak. Het is herhaald gevonden, in verschillende landen, en het overleeft correctie voor beginnende ziekte.
Wat is het verschil met alleen zijn?
Alleen zijn is een toestand. Eenzaamheid is het verschil tussen het contact dat je hebt en het contact dat je wilt.
Het is de tweede die samenhangt met gezondheid, en niet de eerste. Iemand die graag alleen is, loopt dat risico niet.
Wat gebeurt er lichamelijk?
Chronische eenzaamheid gaat samen met hogere ontstekingswaarden, een hoger cortisolniveau en slechtere slaap.
Er is een aannemelijke verklaring: het systeem dat op dreiging reageert staat bij sociale isolatie meer aan, want alleen zijn was in onze geschiedenis gevaarlijk.
Wat werkt?
Dit is waar het onderzoek dunner wordt, en dat hoort erbij te staan.
Wat in proeven het beste uitpakt is niet meer contacten maken maar de gedachten aanpakken die contact in de weg staan. Wie eenzaam is, verwacht vaker afwijzing en trekt zich daardoor terug.
Daarnaast: contact met een doel erbij. Samen iets doen werkt beter dan samen zijn om samen te zijn, vrijwilligerswerk voorop.
Waarom staat dit in deze opleiding?
Omdat het in elk overzicht van gezond oud worden terugkomt en in vrijwel geen enkel gezondheidsprogramma staat.
Het is niet te verkopen, het kost geen geld, en het weegt zwaarder dan het grootste deel van wat er wel verkocht wordt.