Zelfopruiming stond al in de module over de cel. In 2023 kreeg ze een eigen plek op deze lijst, los van het mechanisme hiervoor.
Waarom apart?
Omdat ze meer opruimt dan alleen eiwitten. Hele organellen gaan erdoorheen, waaronder kapotte mitochondriën.
En omdat de afname met de leeftijd zo consistent gevonden wordt dat ze op zichzelf staat.
Wat is het gevolg?
Rommel die blijft liggen. Kapotte mitochondriën die doordraaien terwijl ze vooral radicalen maken. Eiwitklonten die niet worden opgeruimd.
Minder opruimen versterkt vrijwel elk ander mechanisme op deze lijst. Dat is de reden dat het zoveel aandacht krijgt.
Wat zet het aan?
Een tekort aan brandstof. Dat is het signaal waar de cel op reageert: als er weinig binnenkomt, gaat ze recyclen.
Vasten doet dat. Minder eten over langere tijd doet dat. Inspanning doet het ook. Er zijn stoffen die het aanzetten, waaronder medicijnen die niet als supplement verkrijgbaar zijn.
Hoe hard is dat bij mensen?
Hier hoort ons oordeel expliciet, want dit is het onderwerp waar het hardst over verkocht wordt.
Dat vasten autofagie aanzet, is bij dieren overtuigend aangetoond. Bij mensen is het lastig te meten, want je kunt niet zomaar in iemands cellen kijken.
Hoeveel uren nodig zijn, is bij mensen niet vastgesteld. De getallen die rondgaan, zestien uur of achttien uur, komen niet uit menselijk onderzoek naar autofagie. Dat is een cijfer dat een eigen leven is gaan leiden.
Dat maakt vasten niet zinloos. Het maakt de precieze beloftes eromheen niet onderbouwd, en dat onderscheid is precies waar deze opleiding voor bedoeld is.