Onderzoeksvragen
Elke onderzoeksvraag op deze site, met het korte antwoord erbij.
20 vragen beantwoord
Elk antwoord hier is een zin die wij zelf gepubliceerd hebben, woord voor woord, met het stuk waar hij uit komt. Er wordt niets samengevat en niets uit twee artikelen in elkaar gezet. Waar wij iets niet onderzocht hebben, staat dat er.
Wij schrijven per vraag, niet per onderwerp. Dit is de lijst: wat er gevraagd is, wat eruit kwam, en hoe hard dat is. Klik door voor het hele verhaal, inclusief het onderzoek dat niets vond.
Lichaam
Ga je langer leven van de sauna?
De beroemde Finse cijfers vergelijken mensen die vaak in de sauna gaan met mensen die dat weinig doen, niet met mensen die er nooit komen. Die vraag kunnen ze dus niet beantwoorden.
Beperkt
Omgeving
Wat doet blauw licht met je circadiaans ritme?
Het onderdrukt melatonine en verschuift je klok. Maar hoeveel licht er is en wanneer, weegt zwaarder dan de kleur, en mensen verschillen meer dan lampen.
Sterk
Helpen blauwlichtbrillen je slaap?
Waarschijnlijk niet als je al redelijk slaapt. Mogelijk wel als je een slaapprobleem hebt, zoals insomnie, nachtdiensten of een jetlag.
Zwak
Helpt een blauwlichtbril tegen vermoeide ogen?
Je ogen kunnen echt rustiger aanvoelen, maar niet door het blauw. Een grijs glas dat even donker was deed precies hetzelfde.
Beperkt
Helpt rood licht op je hoofd je geheugen?
Meta-analyses zeggen van wel voor cognitie, en inmiddels is er ook een thuisapparaat getest. Het effect is echt, maar de literatuur eronder is klein.
Redelijk
Is lichttherapie veilig als je kanker hebt of hebt gehad?
Het klinische bewijs bij patiënten is geruststellend. De zorg komt vrijwel volledig uit celkweken. Niemand heeft terugkeer in het bestraalde gebied gemeten.
Beperkt
Is rood licht schadelijk voor je ogen?
Duizenden kinderen kregen het jarenlang recht in het oog tegen bijziendheid en de veiligheid hield stand. De schadegevallen kwamen van warmtelampen, niet van therapieapparaten.
Redelijk
Werkt rood licht tegen pijn?
Bij de meeste aandoeningen spreken de reviews elkaar tegen. Bij lagerugpijn vond Cochrane helemaal geen klinisch effect.
Beperkt
Helpt rood licht bij wondgenezing?
Bij diabetische voetulcera verdubbelt het bijna de kans op genezing. Bij veneuze beenulcera doet het niets. Het hangt volledig af van de wond.
Redelijk
Wat doet rood en nabij-infrarood licht werkelijk?
Steeds hetzelfde smalle recept komt terug waar het werkt: ongeveer 660 tot 830 nm bij een lage dosis. Het is niet voor alles waarvoor het verkocht wordt even goed onderbouwd.
Beperkt
Longevity
Welke gezondheidstracker is nauwkeurig, welke getallen erop kun je vertrouwen, en is het schadelijk om er dag en nacht een te dragen?
De meting doet er meer toe dan het merk: hartslag, ritme en stappen houden stand, slaapfases, calorieën, inspanningsintensiteit en VO2max niet. Ongeveer één tracker op de negen is ooit ergens voor gevalideerd. Over veiligheid: de schade die is vastgelegd zit op de huid, van nikkel en acrylaten, en niet van wat de sensor uitzendt, en de gemeten straling ligt rond een honderdste van de blootstellingsgrens. Of een groen lampje dat jarenlang tegen je huid zit iets doet, is nooit onderzocht.
Redelijk
Kun je je biologische leeftijd meten?
Ja, uit negen gewone bloedwaarden, en hij voorspelt overlijden beter dan je kalenderleeftijd. Het is geen aflezing van je cellen.
Redelijk
Voeding
Wat is het verschil tussen veredelde en genetisch gemodificeerde gewassen?
Veredeling verandert duizenden genen tegelijk en niemand weet welke. Modificatie verandert er één, op een bekende plek. De eerste levert de rassen die in je supermarkt liggen, de tweede levert vooral winst op de akker.
Redelijk
Hoe schadelijk zijn drankjes met suiker?
Genoeg om er iets aan te doen en niet zoveel dat één glas iets kapotmaakt. Per glas per dag erbij: 0,83 kilo in de trials, 27 procent meer kans op diabetes type 2 in de cohorten, en per 250 ml per dag 17 procent meer kans op coronaire hartziekte.
Redelijk
Is kauwgom kauwen gevaarlijk, en denkt je lichaam dat je aan het eten bent?
Deels wel. Kauwen zet de reflex aan: speeksel, darmhormonen en een zenuwprikkel naar je darm. Insuline is het deel dat niet volgt. In de trial die het mat tijdens een half uur kauwen op een lege maag bewogen insuline, glucose en GIP niet, en in een trial waarin er vóór het eten gekauwd werd was de suikerpiek daarna juist lager.
Beperkt
Wat doet nattokinase?
Het verlaagt stollingsfactoren consequent en de bloeddruk bescheiden. Op cholesterol doet het in zijn eentje niets, en het plaqueresultaat rust op een enkele studie.
Beperkt
Wat zit er werkelijk in een supplement?
Vaak niet wat het etiket zegt. Gepubliceerde analyses van producten uit de winkel vinden telkens inhoud die niet klopt, en niet-aangegeven farmaceutische stoffen in plantaardige producten.
Laboratoriumanalyse van producten
Herstel
Is de straling van je telefoon naast je bed slecht voor je slaap?
In de grootste studies, met gemeten blootstelling in plaats van een schatting, is van de straling niets terug te vinden. Het apparaat zelf doet wel iets, en dat zit vooral in de tijd dat je hem in bed gebruikt.
Redelijk
Beweging
Werkt een postuur corrector?
Niemand weet het, want het bandje dat aan jou verkocht wordt is nooit getest. In de enige schijntrial deed het nepshirt het beter dan het echte.
Zwak
Voorspelt knijpkracht hoe lang je leeft?
Beter dan je bloeddruk, maar het is een aflezing van je totale kracht en geen oorzaak. Alleen je knijpkracht trainen verlengt je leven niet.
Beperkt