Helpt rood licht bij wondgenezing? Het hangt af van de wond
Bij diabetische voetulcera verdubbelt rood licht bijna de genezingskans. Bij veneuze beenulcera doet het niets. Wondgenezing is geen enkele uitkomst.
Hoe het zou moeten werken
Een wond sluit in fasen, en het voorstel zet licht aan het begin van meerdere daarvan. Opname in de mitochondriën verhoogt ATP, wat fibroblasten sneller zou laten delen en meer collageen zou laten aanmaken, en wat nieuwe bloedvaten het weefsel in zou trekken.
Dat voorspelt iets specifieks, en dat is de reden dat dit artikel per wondsoort splitst in plaats van één antwoord te geven. Als het mechanisme op doorbloeding en celdeling draait, dan zou het het meest moeten helpen waar juist dát de beperkende stap is, en niets moeten doen waar het probleem ergens anders zit.
Het korte antwoord
"Rood licht helpt bij wondgenezing" is waar en onwaar tegelijk, en welke van de twee hangt af van het soort wond. Dit is het wondhoofdstuk van onze bredere lezing van de literatuur over rood en infrarood licht.
Bij diabetische voetulcera bijna verdubbelt het de kans op genezing. Bij veneuze beenulcera, een wond die er van buiten op lijkt en op dezelfde plek zit, doet het aantoonbaar niets. Dat is geen slordigheid in het onderzoek. Het is het onderzoek dat iets vertelt wat de reclame weglaat: wondgenezing is geen enkele uitkomst.
Welke wonden geneest rood licht daadwerkelijk sneller?
Een risicoratio van 1,93 betekent dat de behandelde groep bijna twee keer zo vaak genas. Dat is voor deze aandoening een groot effect, en het is de best onderbouwde toepassing van licht op een wond die er is.
Bij stralingsdermatitis, de huidbeschadiging die ontstaat bij bestraling voor kanker, vond een meta-analyse van vijf studies dat mensen die vooraf met licht behandeld werden minder ernstige huidreacties kregen, met minder onderbrekingen van de bestralingsbehandeling [3]. De auteurs noemen het beschermend maar vragen om grotere onderzoeken voordat dit vaststaat.
Waar rood licht aantoonbaar niets doet
En dan de wond die er het meest op lijkt.
Let op wat hier gebeurt met de getallen. Een gemiddeld verschil van 3,77 cm² klinkt als een resultaat. Het is niet significant, het rust op vier van de elf trials, en de heterogeniteit is 96 procent. Wie alleen het eerste getal overneemt, publiceert een bevinding die de auteurs zelf niet trekken.
Waarom het onderzoek naar brandwonden zichzelf tegenspreekt
Bij brandwonden bestaan twee meta-analyses met tegengestelde conclusies.
De eerste, uit 2021, vond dat licht gunstig was voor wondcontractie en bloedvatvorming, met matige zekerheid [4]. De tweede, uit 2025 en met 51 studies aanzienlijk groter, vond dat licht niet statistisch werkzaam was voor wondcontractie of collageenaanmaak [5].
Belangrijk detail: beide leunen zwaar op dieronderzoek. Bij brandwonden is de klinische literatuur bij mensen dun, en dat is op zichzelf het antwoord op de vraag of je een lamp op een brandwond moet richten.
Waarom de reviews over wondgenezing zo lastig te vergelijken zijn
Er is een verklaring voor al die tegenstrijdigheid, en die zit niet in de wonden maar in het meten.
Een audit van de vakliteratuur bekeek hoe onderzoekers hun lichtdosis rapporteren, en de bevinding is ongemakkelijk: het meten en vastleggen van vermogen, golflengte, bestraalde oppervlakte en werkelijke dosis gebeurt gebrekkig en inconsistent [6]. De titel van dat stuk is niet toevallig "de duistere kunst van lichtmeting".
Zonder die getallen kan niemand een studie herhalen, en kunnen twee meta-analyses die dezelfde interventie zeggen te onderzoeken feitelijk over verschillende behandelingen gaan. Dat is een aannemelijke verklaring voor waarom dit veld zoveel elkaar tegensprekende reviews oplevert.
Wat wij ervan vinden
Als iemand je vertelt dat rood licht wonden geneest, vraag welke wond.
Voor diabetische voetulcera is het antwoord het duidelijkst en het meest positief, en dat is ook de toepassing die in ziekenhuizen wordt gebruikt. Voor veneuze beenulcera zegt het beste beschikbare bewijs dat het niets toevoegt. Voor brandwonden spreken de reviews elkaar tegen en gaat het grotendeels over dieren.
En voor de gewone snee of schaafwond thuis, waar geen van deze studies over gaat: daar is niets over onderzocht, en die geneest sowieso.
Bronnen
- 1.Zhang J, et al. Efficacy and safety of red and infrared light in the adjunctive treatment on diabetic foot ulcers: systematische review en meta-analyse (28 studies, 1.471 patiënten). Complementary Therapies in Clinical Practice, 2024. PMID: 39305794↩
- 2.Rasul A, et al. The healing effect of photobiomodulation on venous leg ulcers: systematische review en meta-analyse (11 RCT's, 4 poolbaar). Wound Repair and Regeneration, 2026. PMID: 41889013↩
- 3.Gobbo M, et al. Photobiomodulation therapy for the prevention of acute radiation dermatitis: systematische review en meta-analyse (5 studies). Supportive Care in Cancer, 2023. PMID: 36952036↩
- 4.Deana NF, et al. Photobiomodulation therapy in burn wound healing: systematische review en meta-analyse van preklinische studies. Photobiomodulation, Photomedicine and Laser Surgery, 2021. PMID: 34264767↩
- 5.Pradal LA, et al. Photobiomodulation in burn wounds: systematische review en meta-analyse van klinische en preklinische studies (51 studies). Photobiomodulation, Photomedicine and Laser Surgery, 2025. PMID: 39172550↩
- 6.Hadis MA, et al. The dark art of light measurement: accurate radiometry for low-level light therapy. Lasers in Medical Science, 2016. PMID: 26964800↩