Knijpkracht en longevity: wat 1,5 miljoen mensen laten zien

Waarom is knijpkracht belangrijk?

In 2015 rapporteerde de PURE-studie de knijpkracht van 139.691 mensen in 17 landen, rijk en arm, met een mediane follow-up van vier jaar ^[1].

Elke 5 kg minder knijpkracht ging samen met:

• 16% meer sterfte door alle oorzaken (HR 1,16, 95% BI 1,13 tot 1,20)
• 17% meer sterfte door hart- en vaatziekten
• 17% meer sterfte door andere oorzaken
• 9% meer kans op een beroerte

En toen de zin die daarna overal geciteerd werd: knijpkracht was een sterkere voorspeller van sterfte dan de bovendruk.

De knijpkrachtbevinding is herhaald, en dat telt zwaarder

Verrassende losse bevindingen worden meestal kleiner zodra iemand ze overdoet. Deze niet.

De Britse Biobank testte 502.293 mensen tussen 40 en 69 jaar en volgde ze ruim zeven jaar ^[2]. Per 5 kg minder knijpkracht, bij vrouwen en mannen:

Die laatste rij staat er bewust in. Het betrouwbaarheidsinterval kruist de 1, dus voor prostaatkanker is dit een nulresultaat. Het staat hier omdat het dáár ook zo stond, en omdat een marker die werkelijk alles voorspelt een marker is om te wantrouwen.

De grenzen die deze studie voor "zwak" aanhield: onder 26 kg voor mannen en onder 16 kg voor vrouwen.

Het stuk dat vrijwel niemand citeert

Dezelfde publicatie stelde een nuttiger vraag: verbetert het kennen van iemands knijpkracht een voorspelling die je toch al kon doen?

Ze namen een gewone risicoscore uit de spreekkamer, opgebouwd uit leeftijd, geslacht, diabetes, BMI, bloeddruk en roken, en voegden knijpkracht toe.

De voorspelling verbeterde met 0,013 op de C-index. Voor sterfte aan hart- en vaatziekten met 0,012.

Dat is vrijwel niets.

Dat is het eerlijke antwoord op waarom knijpkracht ertoe doet. Niet omdat het een geheime knop is die niemand zag, maar omdat het heel veel over jou samenvat in één goedkoop getal.

Waarom voorspelt knijpkracht überhaupt iets?

Je hand is niet belangrijk. Waar de meting doorheen reikt wel.

Knijpkracht volgt je totale spiermassa, en daar zit de reserve waarmee je ziekte en blessures doorkomt. Het volgt je zenuwstelsel, want kracht leveren is net zo goed aansturing als weefsel. En het volgt de opgetelde geschiedenis van hoeveel je bewogen hebt, wat geen enkele vragenlijst eerlijk vastlegt.

Daarom voorspelt het ook sterfte aan longziekten en kanker, en niet alleen hartinfarcten. Het meet je hand niet. Het meet hoeveel machine je nog over hebt.

Voorspelt knijpkracht ook je cognitie?

Zestig studies met 380.960 deelnemers vonden dat mensen met een sterkere uitgangskracht, of van wie de kracht op peil bleef, ongeveer 19% minder risico hadden op cognitieve achteruitgang ^[4].

Diezelfde overzichtsstudie zet de kanttekening in de eigen resultaten: de uitgangskracht hing samen met het algemene cognitief functioneren, maar de samenhang met de verandering daarin over de tijd was niet significant. Kracht op één moment zegt dus iets over hoe iemand ervoor staat. Of het de helling voorspelt is minder duidelijk.

Verschil tussen je linker- en rechterhand: wat betekent dat?

Deze is nieuwer, en interessant voor wie onze gidsen over houding kent.

Negen cohorten met 900.253 deelnemers keken niet naar hoe sterk je bent, maar naar hoe verschillend je twee handen zijn ^[3].

• Alleen asymmetrie: 12% meer sterfte, 29% meer sterfte aan hart- en vaatziekten
• Asymmetrie plus lage knijpkracht: 39% meer sterfte

De onbalans draagt dus risico dat de absolute kracht niet vangt. De auteurs lezen het als een maat voor de samenwerking tussen beide lichaamshelften, die beginnende problemen oppikt die één hand meten mist.

Wij publiceren een gids over eenzijdige dominantie omdat een lichaam dat jarenlang één kant belast daar meetbare dingen mee doet. Dit is datzelfde idee, opduikend in sterftecijfers, en dat is aanzienlijk serieuzer dan een schouder die een centimeter lager hangt.

Wat knijpkracht niet betekent

Hier gaat vrijwel elk artikel over dit onderwerp de mist in, dus we zijn direct.

Alleen je knijpkracht trainen verlengt je leven niet.

Niets hierboven heeft dat getest. Dit zijn observationele cohorten. Ze laten zien dat mensen met weinig knijpkracht eerder overlijden, niet dat die knijpkracht de reden is. Dagelijks in een knijpbal knijpen laat het getal stijgen zonder aan te raken waar het getal voor stáát.

Het is dezelfde denkfout als opmerken dat mensen met hardloopschoenen langer leven, en daaruit concluderen dat je schoenen moet kopen.

Wat het bewijs wél ondersteunt is dat spiermassa en het vermogen om kracht te leveren de moeite waard zijn, en dat de hand daar een handig kijkgaatje op is. Train dus je lichaam. Til, draag, roei, trek. Je knijpkracht gaat vanzelf omhoog, en die stijging betekent dan wél iets, omdat hij komt uit datgene wat gemeten werd.

Hoe meet je knijpkracht, en wat is normaal?

Wil je een getal, gebruik dan een dynamometer, geen knijpbal. Zittend, elleboog in 90 graden, bovenarm tegen je zij. Drie pogingen per hand, noteer de beste.

Leg hem naast de grenzen hierboven, en leg je twee handen naast elkaar. Een blijvend verschil is het opmerken waard, zowel om de reden uit de asymmetriedata als omdat er meestal een oorzaak achter zit die je kunt vinden.

En behandel het daarna als wat het is: een aflezing, geen doel. Dat geldt net zo goed voor je biologische leeftijd, het andere getal dat mensen voor een doel aanzien.