Wat doet nattokinase?

Het verlaagt stollingsfactoren consequent en de bloeddruk bescheiden. Op cholesterol doet het in zijn eentje niets, en het plaqueresultaat rust op een enkele studie. Elf humane trials en twee systematische reviews; de grootste is open label en het sterkste signaal is nooit herhaald.

Nattokinase: werking en bijwerkingen, uit 341 studies

Auteur: Liam Kratos | Gepubliceerd: 26 augustus 2026

Bronnen: 341 PubMed-studies | Hier geciteerd: 13 humane studies | 11 min lezen

Wat nattokinase doet en wat de bijwerkingen zijn. Elk humaan onderzoek gelezen: plaque, bloeddruk, dosering, en waar het beste onderzoek niets vond.

Hoe het zou moeten werken

Nattokinase is een fibrinolytisch serineprotease: een enzym dat fibrine knipt, het eiwitnetwerk waar een bloedstolsel uit is opgebouwd. In een reageerbuis doet het dat moeiteloos, en daar komt de reputatie vandaan.

De stap die moet kloppen voordat daar iets van bij jou terechtkomt zit ertussenin. Een enzym dat je slikt komt maagzuur en verteringsenzymen tegen, en het meeste eiwit dat daar aankomt wordt uit elkaar gehaald tot aminozuren in plaats van in zijn geheel opgenomen. Of er genoeg nattokinase die reis overleeft, de darmwand passeert en nog opgevouwen en werkend in je bloed aankomt, is wat de humane trials eigenlijk toetsen.

Belangrijkste bevindingen

Bij 1.062 mensen die al atherosclerose hadden, verminderde 10.800 FU per dag de plaque en de intima-mediadikte in de halsslagader over 12 maanden, met verbeteringspercentages van 66,5 tot 95,4%.
In het langstlopende en best opgezette onderzoek lieten 265 gezonde mensen met een laag risico die drie jaar lang 2.000 FU per dag namen, geen enkele verandering in de progressie van atherosclerose zien.
Een meta-analyse van 6 RCT's (n=546) vond een daling van de bloeddruk van -3,45 mmHg systolisch en -2,32 mmHg diastolisch.
Op cholesterol wijzen de twee soorten onderzoek verschillende kanten op. Het retrospectieve cohort zonder controlegroep zag verbetering, de gerandomiseerde trials zagen het totaal cholesterol en LDL juist licht stijgen ten opzichte van placebo.
In de meta-analyse van gerandomiseerde trials steeg ook het bloedglucose licht ten opzichte van placebo. Klein, maar het staat in geen enkele samenvatting.
In alle humane onderzoeken die wij vonden, werden geen ernstige bijwerkingen gemeld bij doses tot 10.800 FU per dag.

Uit een zoekopdracht van 341 studies, waarvan 13 bronnen geciteerd.

Hoe wij het bewijs over nattokinase lezen

PubMed bevat 341 studies over nattokinase. De meeste daarvan kunnen je niet vertellen of het werkt in een mens: 187 dragen geen enkel label voor mens of dier, wat laboratoriumwerk, methodestudies en overzichtsartikelen zijn, en 47 gaan uitsluitend over dieren. Blijven er 107 over waar een mens in voorkomt. Iets wat fibrine oplost in een schaaltje, of in een rat, kan bij een mens niets doen.

Deze analyse steunt daarom alleen op humaan bewijs: 11 klinische onderzoeken en 2 systematische reviews. Alle staan onderaan deze pagina met hun PMID. Waar een onderzoek niets vond, staat dat hier net zo uitgebreid als de onderzoeken die wel iets vonden.

De eerlijke samenvatting: nattokinase heeft een consistent, meetbaar effect op stollingsfactoren en een bescheiden effect op de bloeddruk. Het grote effect op arteriële plaque komt uit onderzoek bij mensen die al plaque hadden. Bij gezonde mensen met weinig plaque om af te breken vond het best opgezette onderzoek helemaal geen effect.

Wat is nattokinase en wat is de werking?

Nattokinase is een fibrinolytisch serineprotease dat wordt gewonnen uit natto, een Japans voedingsmiddel dat ontstaat door sojabonen te fermenteren met Bacillus subtilis.

Een review van het werkingsmechanisme meldt dat het fibrine rechtstreeks afbreekt, lichaamseigen prourokinase omzet in urokinase, plasminogeenactivatorremmer (PAI-1) afbreekt en weefselplasminogeenactivator (t-PA) verhoogt ^[13]. Die review vergelijkt de werking niet met farmaceutische trombolytica.

Is nattokinase een bloedverdunner?

Hier is het humane bewijs het meest eensgezind met zichzelf.

Verlaagt nattokinase je bloeddruk?

Een paar mmHg klinkt weinig. Op bevolkingsniveau is het niet niets, maar het is ook geen vervanging voor de behandeling van vastgestelde hypertensie.

Helpt nattokinase tegen aderverkalking?

Chen et al. 2022

Retrospectief cohort, zonder controlegroep · n=1.062 · 10.800 FU per dag tegenover 3.600 FU per dag · 12 maanden

Bij deelnemers met bestaande atherosclerose en hyperlipidemie liet de groep met 10.800 FU per dag een significante afname zien van zowel de intima-mediadikte van de halsslagader als de plaquegrootte, met verbeteringspercentages van 66,5 tot 95,4%. Er werden geen merkbare bijwerkingen vastgelegd.

De volledige tekst geeft de lipidencijfers die de samenvatting weglaat: totaal cholesterol -15,9%, triglyceriden -15,3%, LDL -18,1% en HDL +15,8% na twaalf maanden, met verbetering bij 84 tot 95% van de deelnemers.

Diezelfde volledige tekst noemt het onderzoek zelf retrospectief. Deelnemers werden geselecteerd uit poliklinische dossiers en namen nattokinase op advies of uit eigen beweging. Er was geen placebogroep en geen randomisatie: alle cijfers zijn een vergelijking van dezelfde mensen voor en na. Dat is een wezenlijk zwakkere opzet dan het aantal deelnemers suggereert.

De groep met 3.600 FU per dag liet geen effect zien op plaque of lipiden. De groepsgroottes voor de twee doses worden niet vermeld, dus 1.062 slaat op het hele cohort.

De auteurs melden ook een ogenschijnlijke synergie met vitamine K2 en aspirine, en sterkere effecten bij rokers, drinkers en deelnemers met een hogere BMI. Dit was geen geblindeerd, gerandomiseerd onderzoek.

PMID: 36072877

Nu het onderzoek dat daarnaast gelezen moet worden.

Twee dingen onderscheiden Hodis van Chen en Ren, en beide zijn aannemelijk: de deelnemers waren gezond en liepen weinig risico, dus er was weinig gevestigde plaque om af te breken; en de dosis was 2.000 FU, ruim onder de 6.000 tot 10.800 FU uit de onderzoeken die wel plaqueverandering zagen. Dat zijn redelijke verklaringen, geen bewezen verklaringen. Wat met zekerheid gezegd kan worden is smaller dan de kop suggereert: het bewijs voor plaque komt van mensen die de ziekte al hadden, bij hoge doses, uit onderzoek dat niet dubbelblind was.

Merk op dat 2.000 FU in het algemeen geen inactieve dosis is. Kim 2008 vond bloeddrukeffecten bij precies die dosis ^[5]. Het dosisargument geldt specifiek voor plaque.

Doet nattokinase iets voor je geheugen?

Verlaagt nattokinase je cholesterol?

Hier is de supplementenliteratuur het makkelijkst verkeerd te lezen, dus het is de moeite waard om precies te zijn.

Li et al. 2023, lipidensubgroepen

Meta-analyse van 6 RCT's · n=546

In de subgroep met de lagere dosis steeg het totaal cholesterol (gemiddeld verschil +5,27, 95% BI 3,74 tot 6,81), daalde het HDL (-2,76, 95% BI -3,88 tot -1,64) en steeg het LDL (+6,49, 95% BI 0,83 tot 12,15, p=0,02). In de subgroep met de hogere dosis steeg het totaal cholesterol nog licht (+3,18), zonder significante verandering in HDL of LDL.

De samenvatting vermeldt noch de eenheden bij deze gemiddelde verschillen, noch de FU-grens waarop de subgroepen zijn gesplitst.

Uit de volledige tekst komt nog iets wat nergens in de samenvatting staat: het bloedglucose steeg licht ten opzichte van placebo (gemiddeld verschil +0,40, 95% BI 0,20 tot 0,60, p < 0,0001). Klein, maar het hoort vermeld bij een middel dat mensen dagelijks nemen.

De auteurs noemen zelf hun beperkingen: weinig deelnemers in totaal, sterk wisselende doseringen, alleen Engelstalige publicaties doorzocht, en publicatiebias die niet uit te sluiten is omdat er minder dan tien studies gepoold konden worden.

PMID: 39076715

Neem nattokinase niet in de verwachting dat je cholesterol daalt. Elk humaan onderzoek dat een lipidenvoordeel vond, gebruikte het samen met rode gist rijst, en het ene onderzoek dat de twee uit elkaar haalde, vond dat nattokinase alleen niets deed. Ook Hsia 2009 vond de bloedvetten onveranderd.

Trombosepreventie

Wat zijn de bijwerkingen van nattokinase?

In alle geïdentificeerde humane onderzoeken werden geen ernstige bijwerkingen gemeld bij doses tot 10.800 FU per dag.

Chen 2022 legde geen merkbare bijwerkingen vast bij 10.800 FU per dag onder 1.062 deelnemers ^[1], en de meta-analyse van Li 2023 meldde geen noemenswaardige bijwerkingen in de 6 onderzoeken ^[3]. Hsia 2009 meldde er geen onder 45 proefpersonen ^[7]. Diverse andere samenvattingen bevatten helemaal geen veiligheidsgegevens en tellen hier niet mee, in geen van beide richtingen.

Aandachtspunten. Nattokinase verschuift meetbaar de fibrinolytische en stollingsmarkers ^[8]^[7]. Wie antistollingsmiddelen gebruikt, moet dit met een arts bespreken en de waarden laten controleren. Wie allergisch is voor gefermenteerde soja, moet het vermijden. Er zijn onvoldoende gegevens over gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding.

Wat het bewijs over nattokinase ondersteunt, en wat niet

Uitkomst	Sterkte van het humane bewijs
Verlaagt fibrinogeen, factor VII en factor VIII	Consistent over onderzoeken heen, al is het grootste open label
Verschuift fibrinolytische markers na één dosis	Dubbelblinde cross-over, veranderingen binnen normaalwaarden
Verlaagt de bloeddruk met een paar mmHg	Meta-analyse van 6 RCT's plus een afzonderlijke RCT
Vermindert bestaande arteriële plaque bij 6.000 tot 10.800 FU	Grote effecten, maar uit niet-geblindeerd onderzoek bij mensen met ziekte
Voorkomt atherosclerose bij gezonde mensen bij 2.000 FU	Geen effect, in het langstlopende en best opgezette onderzoek
Verbetert de algehele cognitie	Geen effect in de enige RCT die het onderzocht
Verlaagt op zichzelf het cholesterol	Niet ondersteund; de effecten komen van combinaties met rode gist rijst

Hoeveel nattokinase per dag, en wanneer innemen?

Bloeddruk: 2.000 FU per dag was werkzaam over 8 weken ^[5]. Dat onderzoek liep niet langer, dus het zegt niets over onderhoudsgebruik.
Bestaande plaque: 6.000 FU per dag over 26 weken ^[4] en 10.800 FU per dag over 12 maanden ^[1] zijn de doses waarbij plaqueverandering is gemeten. 3.600 FU per dag leverde in hetzelfde cohort niets op.
Boven 10.800 FU per dag: niet onderzocht. Daarover doen wij geen uitspraak.

Nattokinase is geen behandeling voor vastgestelde hart- en vaatziekte, en niets hierin vervangt medisch advies.

Bronnen

1.Chen H, et al. Effective management of atherosclerosis progress and hyperlipidemia with nattokinase: a clinical study with 1,062 participants. Frontiers in Cardiovascular Medicine, 2022. PMID: 36072877 ↩
2.Hodis HN, et al. Nattokinase atherothrombotic prevention study: a randomized controlled trial (n=265, mediaan 3 jaar). Clinical Hemorheology and Microcirculation, 2021. PMID: 33843667 ↩
3.Li X, et al. Nattokinase supplementation and cardiovascular risk factors: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials (6 RCT's, n=546). Reviews in Cardiovascular Medicine, 2023. PMID: 39076715 ↩
4.Ren NN, et al. A clinical study on the effect of nattokinase on carotid artery atherosclerosis and hyperlipidaemia (n=82, 76 voltooid). Zhonghua Yi Xue Za Zhi, 2017. PMID: 28763875 ↩
5.Kim JY, et al. Effects of nattokinase on blood pressure: a randomized, controlled trial (n=86, 73 voltooid). Hypertension Research, 2008. PMID: 18971533 ↩
6.Zhang K, et al. Nattokinase supplementation for cognitive enhancement in asymptomatic intracranial/carotid stenosis: a randomized controlled trial (ICC-PACS, n=120). Journal of Stroke and Cerebrovascular Diseases, 2026. PMID: 41325794 ↩
7.Hsia CH, et al. Nattokinase decreases plasma levels of fibrinogen, factor VII, and factor VIII in human subjects (n=45, open label). Nutrition Research, 2009. PMID: 19358933 ↩
8.Kurosawa Y, et al. A single dose of oral nattokinase potentiates thrombolysis and anti-coagulation profiles (n=12, dubbelblinde cross-over). Scientific Reports, 2015. PMID: 26109079 ↩
9.Yang NC, et al. Combined nattokinase with red yeast rice but not nattokinase alone has potent effects on blood lipids in human subjects with hyperlipidemia (n=47). Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition, 2009. PMID: 19786378 ↩
10.Liu X, et al. The effect of nattokinase-Monascus supplements on dyslipidemia: a four-month randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial (n=113). Nutrients, 2023. PMID: 37836525 ↩
11.Cesarone MR, et al. Prevention of venous thrombosis in long-haul flights with Flite Tabs: the LONFLIT-FLITE randomized, controlled trial (n=204). Angiology, 2003. PMID: 14565628 ↩
12.Gallelli G, et al. Data recorded in real life support the safety of nattokinase in patients with vascular diseases (n=153). Nutrients, 2021. PMID: 34199189 ↩
13.Weng Y, et al. Nattokinase: an oral antithrombotic agent for the prevention of cardiovascular disease. International Journal of Molecular Sciences, 2017. PMID: 28264497 ↩

Wat er is gewijzigd

Correctie31 augustus 2026
Het databasebestand telde 349 regels terwijl het artikel 341 studies noemt. Elf regels waren een tweede dosering van een studie die er al in stond, en drie PubMed-records ontbraken. Het bestand telt nu 341 regels, een per studie. De kolom Studietype was uit de titel geraden en zat er vaak naast, een casus over een hersenbloeding bij een patiënt stond als dierproef, en is vervangen door de MeSH-termen van PubMed zelf. De doseringen waren met een regex uit de abstracts gehaald die duizendtallen en decimalen opat, waardoor 4,7 FU als 700 FU in het bestand stond; ze staan er nu letterlijk zoals het abstract ze schrijft. Er is nu ook een Engelstalige versie van het bestand.
Correctie28 augustus 2026
De titel zei "wat 341 studies laten zien". PubMed leverde 341 records op, 107 daarvan hebben een mens erin en 13 zijn geciteerd. Er staat nu "uit 341 studies".

Zoekverantwoording

Zo is het bewijs voor dit artikel verzameld. Plak de zoekopdracht in de genoemde database en je krijgt dezelfde lijst terug, zodat je kunt controleren of wij iets hebben overgeslagen.

Zoekopdracht

nattokinase

Database:: PubMed (NCBI)
Datum van de zoekopdracht:: 2026-08-26
Gevonden records:: 341
Ingesloten:: Elk humaan onderzoek naar nattokinase: gerandomiseerde trials, gecontroleerde studies en observationeel onderzoek, in elke taal en zonder begrenzing op publicatiedatum.
Uitgesloten:: Onderzoek uitsluitend in dieren of in kweek, en studies waarin nattokinase alleen als productiemethode voorkomt en niet als middel dat aan mensen is gegeven.
Geciteerde bronnen uit deze zoekopdracht:: 13
Beoordeling van betrouwbaarheid:: Per studie beoordeeld op opzet, omvang, duur en of er een controlegroep was. Van de dertien geciteerde bronnen is van zes de volledige tekst beschikbaar en gelezen; daar komen de opzet van Chen als retrospectief cohort, de lipidenpercentages en de glucosestijging vandaan, die geen van drie in de samenvattingen staan. Het langstlopende en best opgezette onderzoek weegt het zwaarst, ook waar het niets vond.