Longevity & Anti-Aging

Hoe je lichaam werkt, van atoom tot gewoonte, in zeventien modules. Gratis, en met een certificaat aan het eind.

17 modules · 204 lessen · certificaat

ongeveer 13 uur zelfstudie

Begin bij les één Lees de opzet

Deze opleiding begint bij nul. Geen voorkennis, geen vakjargon zonder uitleg, en geen enkel advies voordat je weet waarom het advies is.

Je werkt van scheikunde naar celbiologie, van celbiologie naar het lichaam, van het lichaam naar wat er misgaat, en pas daarna naar voeding, leefstijl, supplementen en je eigen bloedwaarden. In die volgorde, want anders kun je een claim alleen geloven of niet geloven.

Aan het eind kun je uitleggen hoe een lichaam werkt, van atoom tot orgaan. Je kunt de twaalf erkende mechanismen achter veroudering benoemen en per mechanisme zeggen of er bij mensen iets tegen bewezen is.

Je leest je eigen bloedwaarden met de grenzen eraan. Je haalt een gezondheidsclaim uit elkaar tot op het onderzoek eronder. En je zet een proef op jezelf op waaruit werkelijk iets te concluderen valt.

Je weet ook waar je eigen oordeel ophoudt en een arts begint. Dat hoort erbij en het staat er even groot als de rest.

En je kunt een onderzoek zelf lezen en beoordelen, ook het onze. Dat is iets anders dan onthouden wat wij ervan vonden.

Het certificaat

Wie de hele opleiding doorwerkt en elke controlevraag goed beantwoordt, krijgt aan het eind een certificaat. Niet als versiering, maar omdat je dan iets kunt wat je aan het begin niet kon: een onderzoek lezen en beoordelen hoe hard het is.

Het is geen erkende opleiding en het geeft geen bevoegdheid. Wij zijn geen school en doen niet alsof.

01
Wat is longevity?
34 minuten
De begrippen waar de rest van de opleiding op rust, en wat het onderzoek werkelijk over veroudering weet.
Na deze module kun je:
- het verschil uitleggen tussen levensduur, gezonde jaren, kalenderleeftijd en biologische leeftijd, en benoemen welke daarvan het doel van gezondheidsbeleid hoort te zijn
- de belangrijkste theorieën over veroudering beschrijven en aangeven welke daarvan het best wordt ondersteund
- beschrijven op welke vier niveaus veroudering zich voltrekt, van cel tot lichaam
- uitleggen wat erfelijkheid van levensduur wel en niet zegt over een individu, met verwijzing naar het tweelingonderzoek en de correctie daarop
- de historische stijging van de levensverwachting verklaren en onderscheiden van het vertragen van veroudering
Toets
02
Leren leren
43 minuten
Hoe je zelf beoordeelt of een gezondheidsclaim ergens op slaat, zonder iemand op zijn woord te hoeven geloven.
Na deze module kun je:
- de wetenschappelijke methode beschrijven en uitleggen waarom een bewering die niet weerlegd kan worden geen wetenschappelijke bewering is
- onderscheid maken tussen samenhang en oorzaak, en in een gegeven claim de verstorende factoren en de mogelijke omgekeerde richting benoemen
- de belangrijkste onderzoeksvormen ordenen naar bewijskracht en die ordening toepassen op een voorgelegde studie
- uitleggen wat een p-waarde, een effectgrootte en een betrouwbaarheidsinterval wel en niet zeggen
- een relatieve risicoreductie omrekenen naar absoluut risico en het aantal te behandelen personen, en beoordelen wat dat betekent
- de vijf vormen van vertekening uit deze module herkennen in een voorgelegde studie, inclusief de vertekening in het eigen oordeel
Toets
03
Scheikunde
30 minuten
Atomen, bindingen, reacties en zuurgraad, want elk proces in je lichaam is uiteindelijk scheikunde.
Na deze module kun je:
- de bouw van een atoom beschrijven en uitleggen waarom elektronen bepalen wat er chemisch gebeurt
- de vier soorten binding benoemen en verklaren waarom water als oplosmiddel zo bijzonder is
- voorspellen of een stof wateroplosbaar of vetoplosbaar is en wat dat betekent voor opname en inname
- uitleggen wat oxidatie, reductie en een vrije radicaal zijn, en hoe een kettingreactie van schade ontstaat en wordt onderbroken
- de pH-schaal uitleggen en beschrijven hoe buffersystemen de zuurgraad van bloed binnen een nauwe marge houden
Toets
04
Biochemie
29 minuten
De vier soorten moleculen waar je uit bestaat, de enzymen die alles versnellen, en de munt waarin je lichaam energie uitbetaalt.
Na deze module kun je:
- de vier klassen biomoleculen benoemen en per klasse de belangrijkste functies beschrijven
- uitleggen hoe de vorm van een eiwit zijn functie bepaalt en wat er gebeurt als die vorm verloren gaat
- beschrijven hoe DNA informatie opslaat en waarom RNA nodig is om die informatie uit te voeren
- de werking van een enzym uitleggen, inclusief de rol van cofactoren en de betekenis van verzadiging voor dosering
- de rol van ATP in de energiehuishouding beschrijven en toelichten waarom het een omzetsysteem is en geen voorraad
Toets
05
Celbiologie
38 minuten
De kleinste eenheid die leeft, wat erin zit, en de twee opruimsystemen die met je leeftijd achteruitgaan.
Na deze module kun je:
- de opbouw van een cel beschrijven en uitleggen waarom de samenstelling van het celmembraan bepaalt wat er binnenkomt
- de functie van de belangrijkste organellen benoemen, met bijzondere aandacht voor de mitochondriën
- uitleggen hoe een instructie uit het DNA een werkend eiwit wordt, en wat er misgaat als het vouwen faalt
- de rol van apoptose en autofagie in kwaliteitsbewaking beschrijven en aangeven wat er gebeurt als ze falen
- toelichten waarom epigenetische regulatie verklaart dat cellen met hetzelfde DNA verschillend functioneren
Toets
06
Microbiologie
32 minuten
De bacteriën, virussen, schimmels en parasieten die in en op je leven, en waarom de meeste daarvan geen vijand zijn.
Na deze module kun je:
- de vier groepen micro-organismen onderscheiden en per groep de relevantie voor gezondheid beschrijven
- uitleggen waarom het onderscheid tussen aanwezigheid, plaats en hoeveelheid bepalend is voor schadelijkheid
- beschrijven wat een biofilm is en waarom die de behandeling van infecties bemoeilijkt
- de rol van de darmflora in vertering, afweer en barrièrefunctie beschrijven
- een claim over probiotica beoordelen op stam, indicatie, dosis en de aanwezigheid van humaan onderzoek
Toets
07
Anatomie
35 minuten
Hoe je lichaam gebouwd is: botten, spieren, organen, bloedvaten en zenuwen, en waar alles ligt.
Na deze module kun je:
- de niveaus van cel naar weefsel naar orgaan naar systeem benoemen en de vier weefseltypen onderscheiden
- de ligging en de hoofdfunctie van de belangrijkste organen aanwijzen en beschrijven
- uitleggen waarom bot en spier levend weefsel zijn dat reageert op belasting
- de opbouw van het vaatstelsel beschrijven en aangeven waar in een vat de eerste schade ontstaat
- de indeling van hersenen en zenuwstelsel beschrijven, inclusief de betekenis van de bloed-hersenbarrière voor middelen
Toets
08
Fysiologie per systeem
56 minuten
Wat elk orgaan werkelijk doet, van je hart tot je huid, en waar de reserve zit die je met de jaren verliest.
Na deze module kun je:
- het begrip functionele reserve uitleggen en toepassen op de vraag waarom achteruitgang laat zichtbaar wordt
- per orgaansysteem de kernfunctie beschrijven en benoemen welke meetwaarde daar iets over zegt
- uitleggen waarom een hormoonwaarde zonder tijdstip en zonder het aansturende hormoon niet te interpreteren is
- beschrijven welke veranderingen per systeem met de leeftijd optreden en welke daarvan beïnvloedbaar zijn
- toelichten waarom belasting en herstel bij vrijwel elk systeem de bepalende factoren zijn
Toets
09
Metabolisme
33 minuten
Hoe je lichaam brandstof uit eten haalt, opslaat en weer aanspreekt, en waarom het kunnen wisselen tussen brandstoffen telt.
Na deze module kun je:
- de drie stappen van glucose naar ATP beschrijven en aangeven waar zuurstof in dat proces wordt gebruikt
- uitleggen hoe energie uit vet wordt gewonnen en waarom ketonen bestaan
- de rol van insuline en glucagon in opslag en aanspreken beschrijven
- uitleggen wat insulineresistentie is en waarom de bloedsuiker daarbij jarenlang normaal blijft
- het begrip metabole flexibiliteit uitleggen en benoemen welke maatregelen het aantoonbaar verbeteren
Toets
10
Gezondheid en ziekte
62 minuten
De vijf mechanismen die onder bijna elke chronische ziekte liggen, en de ziekten die eruit voortkomen.
Na deze module kun je:
- de vijf onderliggende mechanismen benoemen en uitleggen hoe zij elkaar versterken
- per behandelde aandoening het ontstaansmechanisme in hoofdlijnen beschrijven
- onderscheid maken tussen een risicofactor met aangetoonde oorzakelijkheid en een die alleen samenhangt
- benoemen op welk moment in het beloop van een aandoening er nog het meeste te veranderen valt
- de grens aangeven tussen uitleggen en diagnosticeren, en benoemen wanneer een klacht bij een arts hoort
Toets
11
Veroudering
49 minuten
De twaalf mechanismen waar dit hele vakgebied op rust, stuk voor stuk, met wat er per mechanisme te doen valt.
Na deze module kun je:
- de twaalf mechanismen benoemen en per mechanisme beschrijven wat er gebeurt
- de drie criteria uitleggen waaraan een mechanisme moet voldoen om op de lijst te komen, en aangeven bij welke mechanismen het derde criterium niet vervuld is
- per mechanisme beoordelen of er een bij mensen onderbouwde interventie bestaat
- uitleggen waarom een verbeterde tussenuitkomst geen bewijs van gezondheidswinst is
- een commerciële claim over een verouderingsmechanisme ontleden op mechanisme, proefdier of mens, en uitkomstmaat
Toets
12
Voeding
68 minuten
Wat er in eten zit, wat je lichaam ermee doet, en welke keuzes aantoonbaar iets veranderen.
Na deze module kun je:
- uitleggen waarom voedingsonderzoek zelden proeven met loting oplevert en hoe je desondanks tot een oordeel komt
- de behoefte aan eiwit, vet en koolhydraten beschrijven, inclusief de verandering met de leeftijd
- benoemen welke micronutriënttekorten in Nederland werkelijk voorkomen en hoe die worden vastgesteld
- de aangetoonde effecten van vezels, polyfenolen, omega 3 en gefermenteerd voedsel beschrijven met de sterkte van het bewijs erbij
- het onderscheid tussen bewerkt en onbewerkt voedsel uitleggen aan de hand van het humane onderzoek daarnaar
- een voedingsclaim beoordelen op dosis, onderzoeksvorm en uitkomstmaat
Toets
13
Leefstijl
70 minuten
Bewegen, slapen, licht, kou, warmte en rust, en welke daarvan aantoonbaar het meeste doen.
Na deze module kun je:
- de leefstijlmaatregelen ordenen naar sterkte van het bewijs en die ordening verantwoorden
- de onderbouwde principes van kracht- en duurtraining beschrijven, inclusief de benodigde omvang
- de opbouw van slaap en het dagritme beschrijven en benoemen wat een tekort meetbaar doet
- de effecten van licht, warmte, koude en natuur beschrijven met vermelding van de beperkingen van het bewijs
- een populaire leefstijlclaim toetsen aan de onderzoeksvorm en de reële verwachting benoemen
Toets
14
Supplementen
67 minuten
Twintig middelen, elk met de sterkte van het bewijs erbij, en de meeste vallen af.
Na deze module kun je:
- een supplement beoordelen aan de hand van zes vaste vragen over bewijs, dosis, opname en herkomst
- per behandeld middel de sterkte van het bewijs benoemen en die onderbouwen
- uitleggen waarom een middel werkzaam kan zijn in de onderzoeksdosis en werkingsloos in de verkoopdosis
- benoemen welke middelen door interacties of bijwerkingen bij een arts horen en waarom
- de wettelijke status van een supplement uitleggen en wat die betekent voor claims op een verpakking
Toets
15
Bloedwaarden
40 minuten
Wat je kunt meten, wat een uitslag betekent, en waar de grenzen van een getal liggen.
Na deze module kun je:
- uitleggen waar een referentiewaarde vandaan komt en waarom normaal niet hetzelfde is als gezond
- de belangrijkste waarden per domein benoemen en beschrijven wat ze meten
- uitleggen waarom nuchtere glucose alleen te laat komt en welke waarden eerder iets laten zien
- de beperkingen van een bepaling benoemen, waaronder meetruis, tijdstip en verstorende omstandigheden
- beoordelen wanneer meten zinvol is en waarom een breed pakket zonder vraag schade kan doen
Toets
16
Verdieping
40 minuten
Waar het onderzoek nu staat: herprogrammeren, senolytica, klokken en gentherapie, met de stand van zaken erbij.
Na deze module kun je:
- de belangrijkste onderzoekslijnen in dit vakgebied beschrijven en aangeven in welk stadium zij verkeren
- uitleggen waarom resultaten bij knaagdieren zich slecht naar mensen vertalen
- het onderscheid tussen een tussenuitkomst en een uitkomst die ertoe doet toepassen op een actuele claim
- beoordelen welke aangeboden behandelingen buiten de bewezen geneeskunde vallen en welke risico's daaraan verbonden zijn
- verantwoorden waarom uit deze module geen aanbeveling volgt
Toets
17
Zelf toepassen
41 minuten
Van kennis naar vaardigheid: onderzoek lezen, een plan bouwen, jezelf testen, en het volhouden.
Na deze module kun je:
- een wetenschappelijk artikel lezen en beoordelen aan de hand van opzet, populatie, uitkomstmaat en financiering
- de vier veelvoorkomende patronen van misleiding in dit vakgebied herkennen en benoemen
- een persoonlijk plan opstellen waarin de maatregelen geordend zijn naar bewijskracht en haalbaarheid
- een eigen uitslagenblad lezen, het patroon beschrijven en benoemen wanneer een arts geraadpleegd moet worden
- een experiment op zichzelf opzetten met een uitgangsmeting, één variabele en een vooraf vastgelegde uitkomstmaat
- de eigen beroepsgrens benoemen en aangeven welke uitspraken buiten de eigen bevoegdheid vallen
Toets