Hart- en vaatziekten zijn wereldwijd doodsoorzaak nummer één. Ze beginnen decennia voordat er iets te merken valt.
Wat gebeurt er?
Precies wat in de les over de vaatwand stond: plaques groeien langzaam in de wand van je slagaders.
Scheurt er een, dan sluit een stolsel het vat af. In een kransslagader heet dat een hartinfarct, in een hersenvat een herseninfarct.
Welke risicofactoren wegen het zwaarst?
Roken, en met afstand. Stoppen levert binnen een jaar al een aanzienlijke daling op.
Hoge bloeddruk, die jarenlang zonder klachten je vaten belast.
LDL, en dan vooral hoe lang je eraan bent blootgesteld. Het gaat om hoogte maal jaren en niet om je waarde van vandaag, en dat is de reden dat jong beginnen zo veel uitmaakt.
Diabetes en insulineresistentie. Buikvet. Weinig bewegen. En familiegeschiedenis, want daar zitten erfelijke vormen onder waarbij de waarden van jongs af hoog staan.
Is cholesterol nu wel of niet het probleem?
Dit is het onderwerp waar online het hardst over geruzied wordt, dus hier ons oordeel expliciet.
Dat LDL oorzakelijk bijdraagt aan aderverkalking is een van de best onderbouwde verbanden in de geneeskunde. Het komt uit proeven met loting, uit genetisch onderzoek en uit medicijnstudies die allemaal dezelfde kant op wijzen.
Wat daarnaast klopt is dat LDL niet de enige factor is, dat het aantal deeltjes meer zegt dan het gemeten cholesterol, en dat één waarde bij één persoon weinig voorspelt.
Die twee dingen spreken elkaar niet tegen. Wie het tweede gebruikt om het eerste weg te wuiven, doet precies wat in de module over hype herkennen stond.
Wat is er te doen?
De risicofactoren verlagen, en dat werkt aantoonbaar.
Beweging verbetert de vaatwand snel. Bloeddruk verlagen werkt. Niet roken werkt. En bij een verhoogd risico werken cholesterolverlagers, met bijwerkingen die reëel zijn en minder vaak voorkomen dan online wordt gesuggereerd.
Dat laatste hoort bij een arts en niet bij een cursus.