Je afweer is geen muur maar twee systemen die samenwerken. Het ene is snel en grof, het andere traag en precies.
Wat is de snelle laag?
De laag waar je mee geboren wordt. Je huid, je slijmvliezen, je maagzuur, en cellen die alles opeten wat er niet hoort.
Die reageert binnen minuten en maakt geen onderscheid tussen soorten. Ze herkent patronen die bij indringers horen en niet bij jou.
Ontsteking is haar belangrijkste gereedschap: vaten verwijden, doorlaatbaarheid omhoog, cellen erheen. Roodheid, warmte, zwelling en pijn zijn geen schade maar de reactie zelf.
Wat is de precieze laag?
De laag die leert. Die heeft dagen nodig bij een eerste ontmoeting en herkent daarna specifiek.
T-cellen sporen geïnfecteerde cellen op en doden ze. B-cellen maken antistoffen die precies op één indringer passen.
Na afloop blijft een deel achter als geheugen. Bij een tweede ontmoeting duurt het uren in plaats van dagen, en daar is vaccinatie op gebouwd.
Wat gaat er met de jaren mis?
Twee dingen tegelijk, en ze lijken elkaar tegen te spreken.
De precieze laag wordt trager. Je maakt minder nieuwe T-cellen aan, want de klier waar die rijpen krimpt vanaf je puberteit. Daardoor werken vaccinaties minder goed en duurt herstel langer.
Tegelijk wordt de snelle laag luidruchtiger. Er staat voortdurend een lage ontsteking aan, ook zonder aanleiding.
Trager waar je precisie nodig hebt, en harder waar je rust nodig hebt. Die combinatie heeft een eigen naam gekregen en komt terug in de module over veroudering.
Wat kun je eraan doen?
Minder dan de supplementenschappen suggereren en meer dan niets.
Slaap heeft aantoonbaar invloed op je afweerreactie. Beweging ook. Een tekort aan vitamine D, zink of eiwit maakt je afweer meetbaar zwakker, en aanvullen bij een tekort helpt.
Wat niet blijkt te werken is aanvullen zonder tekort. Meer van iets waar je genoeg van hebt, doet je afweer niets, en dat is ons oordeel op basis van wat er ligt.