Vet is je grootste voorraad. Zelfs bij iemand die slank is gaat het om tienduizenden calorieën, tegenover een paar duizend aan suikeropslag.
Hoe wordt het aangesproken?
Vet ligt opgeslagen als triglyceride: drie vetzuren aan een drager. Eerst worden die vetzuren losgemaakt en aan je bloed afgegeven.
In de cel gaan ze de mitochondriën in en worden ze in stappen van twee koolstofatomen afgeknipt. Elk stukje komt in dezelfde cyclus terecht als bij suiker, en daarna in dezelfde keten.
De laatste twee stappen zijn dus gelijk. Alleen de route ernaartoe verschilt.
Waarom levert vet meer op?
Omdat een vetzuur langer is en minder zuurstof bevat. Per gram levert vet ruim twee keer zoveel op als koolhydraat.
De keerzijde is snelheid. Het kost meer stappen en meer zuurstof, dus het gaat trager. Daarom is vet de brandstof van rust en van lange inspanning, en suiker die van een sprint.
Wat zijn ketonen?
Als er weinig koolhydraat beschikbaar is, maakt je lever uit vetzuren een alternatieve brandstof. Dat zijn ketonen.
Ze bestaan omdat je hersenen geen vetzuren kunnen gebruiken. Ketonen komen wel door de filter naar je hersenen en kunnen daar een groot deel van de behoefte dekken.
Dat is geen bijzondere toestand maar een normale reserve. Hij treedt op bij vasten, bij lange inspanning en bij weinig koolhydraten eten.
Verbrand je meer vet door minder koolhydraten?
Ja, en dat zegt minder dan het klinkt.
Welke brandstof je op een moment verbrandt, is iets anders dan of je vetmassa afneemt. Dat laatste hangt van de balans over dagen en weken af, en niet van welke brandstof er op dit uur doorheen gaat.
Dat verschil wordt in de marketing van koolhydraatarme diëten stelselmatig weggelaten, en het komt terug in de module over voeding.