Iedereen slaapt weleens slecht. Deze les gaat over wanneer het iets is met een naam.
Wat is slapeloosheid?
Moeite met inslapen of doorslapen, vaker dan drie nachten per week, langer dan drie maanden, met gevolgen overdag.
Dat laatste hoort erbij. Weinig slaap zonder klachten overdag is geen slapeloosheid, en sommige mensen hebben werkelijk minder nodig.
Wat er bijna altijd onder zit is dat je bed een plek is geworden waar je wakker ligt. Je hersenen leggen dat verband, en dat verband houdt het patroon in stand.
Daarom is de best onderbouwde behandeling geen middel maar een gerichte therapie die dat verband afbreekt. Die doet het in vergelijkend onderzoek beter dan slaapmedicatie op lange termijn.
Wat is apneu?
Je ademhaling stopt tijdens je slaap, tientallen keren per uur, doordat je luchtweg dichtvalt. Elke stop maakt je kort wakker zonder dat je het weet.
Het gevolg is dat je uren in bed ligt zonder te herstellen, met daarbij zuurstofdalingen en pieken in je bloeddruk.
Dit is de belangrijkste aandoening van deze les, omdat hij vaak wordt gemist en omdat hij aantoonbaar het risico op hoge bloeddruk, hartritmestoornissen en diabetes verhoogt.
Signalen: luid snurken met stops die een partner opmerkt, wakker worden met hoofdpijn of een droge mond, en overdag in slaap vallen ondanks genoeg uren.
Herken je dat, dan is dat een reden om een arts te bellen en geen reden om je slaaphygiëne aan te passen.
Wat is een verschoven klok?
Je slaapt prima, alleen op andere uren dan je leven vraagt. Vaak bij jonge mensen, die van nature later zijn.
Dat is geen slapeloosheid en het reageert ook niet op dezelfde aanpak. Wat erop werkt is licht op het juiste moment, en de belangrijkste knop ligt vaak niet bij de persoon zelf maar bij de begintijd van werk of school.
Wanneer ga je naar een arts?
Bij ademstops, bij ongewild overdag in slaap vallen, bij genoeg uren en toch uitgeput zijn, en bij hevig bewegen of schreeuwen tijdens je slaap.
Die eerste twee met voorrang. Genoeg slapen en toch moe zijn is ook de ingang van schildklierproblemen en bloedarmoede, en die zijn te meten.