Bacteriën zweven meestal niet los rond. Ze hechten zich aan een oppervlak en bouwen er samen een laag, met een zelfgemaakte lijm eromheen.
Zo'n laag heet een biofilm, en het is de normale toestand van een bacterie in het wild.
Waar kom je die tegen?
Op je tanden. De aanslag die je 's ochtends wegpoetst is precies dit, en het is het meest alledaagse voorbeeld dat er is.
Verder op katheters en implantaten in de zorg, in leidingen, en in wonden die slecht genezen.
Waarom maakt dat uit?
Omdat een bacterie in een biofilm veel moeilijker te doden is dan een losse.
De laag houdt stoffen tegen, de bacteriën onderin gaan traag draaien en zijn daardoor minder gevoelig, en ze wisselen onderling weerstand uit.
Een dosis antibiotica die een losse bacterie doodt, kan tegen dezelfde soort in een biofilm honderden keren te laag zijn. Dat is een van de redenen dat infecties rond implantaten zo hardnekkig zijn.
Wat werkt er wel?
Mechanisch verwijderen. Dat is waarom tandenpoetsen en flossen werken en mondwater alleen niet genoeg is.
Bij implantaten betekent het vaak dat het materiaal eruit moet, hoe vervelend dat ook is.
Waarom staat dit in deze opleiding?
Omdat het de beste illustratie is van het punt uit de eerste les van deze module. Dezelfde bacterie is op je huid onschuldig en op een hartklep levensgevaarlijk.
Het organisme verandert niet. De plek en de vorm waarin het zit wel.