De vorige module ging over hoe zenuwen gebouwd zijn. Deze gaat over wat het systeem doet.
Wat regelt wat?
Je ruggenmerg doet meer dan doorgeven. Sommige reacties worden daar al afgehandeld zonder dat je hersenen eraan te pas komen.
Trek je je hand terug van iets heets, dan is dat al gebeurd voordat je de pijn voelt. De beslissing lag lager dan je bewustzijn, en dat is precies de bedoeling.
Wat doet het onbewuste deel?
Het houdt voortdurend twee standen in balans: klaarmaken voor inspanning en klaarmaken voor herstel.
Die twee staan nooit los van elkaar aan of uit. Er is altijd een verhouding, en die verschuift van minuut tot minuut.
Kun je die verhouding meten?
Voor een deel wel, en dat is waarom dit hier staat.
De variatie tussen je hartslagen zegt iets over die balans. Meer variatie wijst doorgaans op meer rustkant; minder variatie op meer inspanningskant of op belasting.
Dat maakt het een bruikbaar signaal en geen rapportcijfer. De waarde verschilt enorm tussen mensen, dus de enige zinvolle vergelijking is met jezelf, en dat komt terug bij de biometrie.
Wat doet langdurige stress?
De kortdurende reactie is nuttig: hartslag omhoog, aandacht scherp, brandstof vrij. Daar is het systeem voor gebouwd.
Het probleem is de duur. Blijft de inspanningskant weken tot maanden actief, dan gaat dat ten koste van spijsvertering, herstel, slaap en afweer, want die horen alle vier bij de rustkant.
Wat verandert er met de jaren?
Geleiding wordt trager, reactietijd langer, en de variatie in je hartslag neemt af.
Een deel daarvan hoort erbij. Een deel hangt samen met conditie en slaap, en dat deel is de moeite waard omdat je er iets aan kunt doen.