Je hersenen wegen rond de anderhalve kilo en gebruiken ongeveer een vijfde van al je energie. Dat is buitensporig veel voor twee procent van je gewicht.
Welke delen zijn er?
De grote hersenen zijn het grootst en het meest geplooid. Daar zitten denken, plannen, taal, bewuste beweging en zintuiglijke waarneming.
De kleine hersenen liggen achteronder. Ze regelen coördinatie, evenwicht en timing van beweging, en ze doen meer dan lang werd gedacht.
De hersenstam verbindt alles met je ruggenmerg en regelt wat nooit uit mag: ademhaling, hartslag, bloeddruk en waakzaamheid.
Wat zit er diep in?
Een groep kernen die vaak in gezondheidsverhalen opduikt.
De hippocampus legt nieuwe herinneringen vast, en hij is gevoelig voor langdurige stress. Of er bij volwassen mensen nog nieuwe zenuwcellen bijkomen is onbeslist: twee groepen keken in 2018 en 2019 naar hetzelfde weefsel en kwamen tot het tegenovergestelde antwoord. Bij dieren staat het wel vast, en dat verschil wordt in verhalen hierover vrijwel altijd weggelaten.
De amygdala weegt dreiging en geeft de angstreactie af. De hypothalamus regelt honger, temperatuur, dorst en je dag-en-nachtritme, en stuurt je hormonen aan.
Wat is de bloed-hersenbarrière?
Een strenge filter tussen je bloed en je hersenweefsel. De vaten daar zitten veel dichter op elkaar dan elders in je lichaam.
Dat betekent dat lang niet alles wat in je bloed zit erin komt. Voor veel stoffen is er een aparte doorgang nodig.
Dat is de eerste vraag bij elk middel dat iets met je hoofd belooft: komt het er überhaupt in. Vaak is het antwoord nee, en dan stopt het gesprek daar.
Waaruit bestaat het weefsel?
Zenuwcellen, en daarnaast steuncellen die er in aantal ongeveer aan gelijk zijn.
Die steuncellen zijn geen vulling. Ze voeden, ze isoleren, ze ruimen op, en een deel ervan vormt de afweer van je hersenen. Bij langdurige ontsteking zijn zij de partij die dat onderhoudt.