Van alle middelen in deze module is dit degene waar aanvullen het vaakst logisch is, en tegelijk degene waarvan de verwachtingen het sterkst zijn bijgesteld.
Waarom hier?
Omdat je het maakt uit uv-straling en de zon in Nederland van oktober tot maart te laag staat.
Een aanzienlijk deel van de bevolking zit in die maanden onder de grens, en bij mensen met een donkere huid, ouderen en wie weinig buitenkomt is dat meer.
Wat doet het?
Het regelt de opname van calcium en fosfaat, en daarmee de opbouw van bot. Bij een ernstig tekort ontstaat rachitis bij kinderen en botontkalking bij volwassenen.
Daarnaast heeft vrijwel elk weefsel een ontvanger ervoor, waaronder je afweer. Dat is waar de bredere claims vandaan komen.
Waarom vielen de grote proeven tegen?
Omdat aanvullen bij mensen zonder tekort weinig oplevert.
Grote proeven met loting vonden geen verlaging van kanker, hart- en vaatziekte of sterfte in de algemene bevolking. Dat verraste veel mensen.
De verklaring is waarschijnlijk dat een lage waarde vaak gevolg is en niet oorzaak. Wie ziek is, komt minder buiten. Wie overgewicht heeft, heeft een lagere waarde omdat het in vet wordt opgeslagen.
Waar wel effect is gevonden: minder luchtweginfecties bij mensen die begonnen met een echt tekort, en minder vallen en botbreuken bij ouderen in combinatie met calcium.
Wat is de dosis?
Voor volwassenen wordt in Nederland tien microgram per dag aangeraden voor risicogroepen, en twintig voor ouderen.
Hogere doses zijn niet beter. Er is onderzoek waarin zeer hoge doses juist meer vallen gaven.
Neem het met een maaltijd die vet bevat, want het is vetoplosbaar.
En vitamine K erbij?
De gedachte is dat K2 het calcium naar je botten stuurt in plaats van naar je vaten.
Het mechanisme is aannemelijk en het bewijs bij mensen is beperkt. Bij de normale doses vitamine D is er geen aangetoond probleem dat K2 oplost, en dat is ons oordeel.