Voordat de onderdelen komen: de rangorde. Niet alles in deze module weegt even zwaar, en dat is zelden hoe het wordt gebracht.
Wat staat bovenaan?
Niet roken. Dat is geen leefstijladvies maar de grootste enkele factor die er is, en alles daaronder valt erbij in het niet.
Daarna beweging, in beide vormen. Krachttraining voor spier en bot, duurtraining voor je hart en je mitochondriën. Het verband tussen conditie en sterfte is een van de sterkste in de hele geneeskunde.
Daarna slaap. Te weinig slaap verlaagt je insulinegevoeligheid binnen een week, verhoogt ontstekingswaarden en verstoort je eetlustregeling.
Die drie samen verklaren het merendeel van wat er in deze module te winnen valt.
Wat staat in het midden?
Licht op het juiste moment, want dat zet je hele ritme. Sociale verbondenheid, waar het bewijs sterker is dan de zachte klank suggereert. En de beheersing van langdurige stress.
Wat staat onderaan?
Sauna, koude, ademhalingsoefeningen en de meeste losse technieken.
Dat betekent niet dat ze niets doen. Het betekent dat het bewijs dunner is, de effecten kleiner, en dat ze pas iets toevoegen als de bovenste drie op orde zijn.
Iemand die vijf uur slaapt en in een ijsbad stapt, doet de goede dingen in de verkeerde volgorde. Dat is ons oordeel en het is de reden dat deze les vooraan staat.
Waarom dan toch behandelen?
Omdat je erover leest en erover gaat beslissen. Wat hier staat is bedoeld om die beslissing te kunnen nemen, en niet om alles aan te raden.
Bij een aantal onderwerpen staat dat het bewijs onvoldoende is om het aan te raden. Dat is een eerlijk antwoord en geen ontwijking.