Een volwassen skelet heeft rond de tweehonderd botten. Ze dragen je, ze beschermen je organen, en ze vormen de hefbomen waar je spieren aan trekken.
Dat is de zichtbare taak. De onzichtbare taken zijn interessanter.
Wat doet bot nog meer?
Het maakt je bloed. In het beenmerg van je grote botten worden rode en witte bloedcellen aangemaakt.
En het is je voorraadkast voor mineralen. Het grootste deel van je calcium ligt opgeslagen in je botten, en je lichaam haalt het daar weg als het in je bloed tekortkomt.
Dat laatste is een van de redenen dat botontkalking zo sluipend verloopt. De voorraad wordt aangesproken zonder dat je er iets van merkt.
Is bot levend?
Ja, en dat wordt het vaakst verkeerd begrepen. Bot wordt voortdurend afgebroken en opnieuw opgebouwd, je hele leven door.
Er zijn cellen die afbreken en cellen die opbouwen. In je jeugd wint de opbouw. Rond je dertigste is het in evenwicht. Daarna wint de afbraak langzaam.
Dat evenwicht is beïnvloedbaar, en dat is de hele reden dat kracht en belasting later in deze opleiding een eigen plek krijgen.
Waarom werkt belasting?
Omdat bot reageert op de kracht die erop staat. Trek en druk zetten de opbouw aan; stilliggen zet hem uit.
Dat is geen theorie. Bij langdurige bedrust en bij astronauten in gewichtloosheid gaat de botdichtheid meetbaar en snel achteruit.
Wat zit ertussen?
Gewrichten, met kraakbeen als glijlaag en banden die ze bij elkaar houden. Pezen verbinden spier aan bot.
Kraakbeen heeft geen eigen bloedvoorziening en wordt gevoed door beweging, die vocht in en uit het weefsel duwt. Dat is waarom stilzitten er slechter voor is dan bewegen.