Geen stof heeft dit vakgebied zoveel aandacht bezorgd als deze, en geen stof is zo grondig teruggedraaid.
Wat was het verhaal?
Resveratrol zit in de schil van blauwe druiven en dus in rode wijn. Het zou de enzymen aanzetten die bij minder eten aanslaan, en zo de effecten van vasten nabootsen.
Dat verklaarde bovendien waarom Fransen met veel verzadigd vet toch weinig hartziekte hadden. Dat verhaal ging de hele wereld over.
Wat is er gebeurd?
Meerdere dingen, en elk ervan zou op zichzelf al genoeg zijn.
De laboratoriummethode waarmee de activering werd aangetoond, bleek een artefact van de gebruikte kleurstof. Zonder die kleurstof gebeurde er niets.
De hoofdonderzoeker van een deel van het werk werd schuldig bevonden aan meervoudige vervalsing van gegevens. Tientallen publicaties zijn ingetrokken.
Proeven bij mensen leverden vrijwel niets op. Een grote analyse van een cohort in Italië vond geen verband tussen de inname en hart- en vaatziekte, kanker of sterfte.
Wat blijft er over?
Een stof met slechte opname, die bij mensen in proeven weinig doet, en waarvan het oorspronkelijke mechanisme niet standhield.
Dat het nog steeds breed verkocht wordt, is waar het hier om gaat. Een markt verdwijnt niet als het bewijs verdwijnt.
Wat is de bredere les?
Dat een verhaal dat te mooi past, bijzondere aandacht verdient. De verklaring voor de Franse uitzondering was aantrekkelijk, en juist dat maakte haar gevaarlijk.
En dat intrekkingen zelden de koppen halen die de oorspronkelijke publicatie haalde. Wie alleen het nieuws volgt, mist de correctie.
Dat is precies waarom deze opleiding een module over leren leren heeft.