Hydroxyapatiet
De stof waar je glazuur zelf van gemaakt is, als tandpasta zonder fluoride. Je kiest hem niet omdat fluoride niet werkt, maar omdat fluoride zich ophoopt op een plek waar je het niet wilt.
Hoe te gebruiken
Als je dagelijkse tandpasta, twee keer per dag, in plaats van je fluoridepasta. Niet naast elkaar en niet om en om: dan weet je van geen van beide wat hij doet.
De beste versie
Een pasta die hydroxyapatiet als hoofdbestanddeel noemt en een percentage geeft. Staat er alleen "met hydroxyapatiet" zonder getal, dan koop je een claim.
Hoe te bereiden
Poetsen en uitspugen, niet naspoelen. Wie naspoelt haalt de pasta weg voordat hij iets heeft kunnen doen, en dat geldt voor fluoride net zo goed.
Wat het oplevert
Je hoeft er niets voor in te leveren. In een dubbelblinde trial van achttien maanden bij volwassenen werd een fluoridevrije pasta met hydroxyapatiet vergeleken met een pasta met 1450 ppm natriumfluoride. Bij 89,3 procent van de hydroxyapatietgroep kwam er geen enkel nieuw gaatje of vulling bij, tegen 87,4 procent in de fluoridegroep. Dat verschil was klein genoeg om de pasta niet onderdoend te noemen.
De reden om een alternatief te willen is waar fluoride heen gaat. In elf overleden ouderen werd de pijnappelklier gemeten, de klier die je melatonine maakt: daar zat 297 mg fluoride per kilo, tegen 0,5 mg per kilo in spierweefsel uit hetzelfde lichaam. Het fluoride in die klier liep mee met het calcium erin, en de verhouding fluoride tot calcium lag er hoger dan in bot.
Luke J. Fluoride deposition in the aged human pineal gland. Caries Research, 2001.
Let op
Dat onderzoek laat zien dat het zich ophoopt en niet dat je er iets van merkt. Er is geen studie bij mensen die verkalking van de pijnappelklier koppelt aan slechter slapen of aan minder melatonine door fluoride. Dit is een goede reden om een alternatief te willen en geen bewezen schade.
Vier van de auteurs van de tandpastatrial werken bij het bedrijf dat de geteste pasta maakt. Dat maakt de uitkomst niet onwaar en het betekent wel dat er meer dan één onafhankelijke trial nodig is voordat dit vaststaat.
Het is één trial, bij volwassenen, over achttien maanden. Fluoride heeft decennia aan onderzoek achter zich. Heb je veel gaatjes of een verhoogd risico, dan is dit een gesprek met je tandarts en geen keuze in een schap.