Kruiden en specerijen
Per stuk: hoe te gebruiken, de beste versie, hoe te bereiden, wat het oplevert, en waar het misgaat.
Ceylon kaneelDe kaneel die je dagelijks kunt gebruiken, omdat de stof die je lever belast er niet in zit.Lees verder
Hoe te gebruiken
Door havermout, yoghurt, koffie, gebak, en door hartige stoofpotten. Dagelijks kan, en dat is precies waarom deze soort het is.
De beste versie
Echte Ceylon, Cinnamomum zeylanicum, herkenbaar aan het pijpje dat uit vele dunne laagjes bestaat als een sigaar. Cassia is één dikke, harde bast die oprolt. Staat er alleen kaneel op het potje, dan is het vrijwel altijd cassia.
Hoe te bereiden
Een pijpje meekoken en er weer uithalen, of gemalen over het eten. Gemalen kaneel verliest zijn geur snel, dus koop kleine potjes.
Wat het oplevert
Het voordeel van Ceylon is wat er niet in zit. Cumarine kan de lever beschadigen en zit in cassia, de goedkope kaneel uit vrijwel elk potje. In Ceylonkaneel zit het niet, en de Europese risicobeoordelaar heeft daarom voorgesteld cassia erdoor te vervangen.
Let op
Het verhaal over kaneel en je bloedsuiker gaat over de andere soort. In deze proef kregen mensen met een gestoorde glucosetolerantie 6 gram Ceylonkaneel bij een suikerbelasting, en er gebeurde niets met hun glucose of insuline. De dalingen die je overal leest komen van cassia, en dat is de kaneel met de cumarine erin.
GemberTegen misselijkheid is het het best onderzochte keukenmiddel dat er is. Verder wordt er meer over beweerd dan gemeten.Lees verder
Hoe te gebruiken
Vers geraspt door het eten, in thee, of geperst door een sap. Bij misselijkheid als thee of als stukje om op te kauwen.
De beste versie
Verse wortel met een gladde, strakke schil. Gedroogd poeder is een ander product met een andere smaak en minder van de vluchtige olie.
Hoe te bereiden
De schil hoeft er niet af bij een jonge wortel; schrapen met een lepel gaat beter dan schillen met een mes. Rasp hem fijn, want in stukjes geeft hij zijn smaak nauwelijks af.
Wat het oplevert
Tegen misselijkheid en braken in de zwangerschap is gember in 33 gerandomiseerde trials naast andere middelen gelegd. Tegenover placebo kwam gember uit op een relatief risico van 1,68 voor verbetering, en de misselijkheid zakte op een schaal van tien met 1,21 punt.
Let op
De onderzoekers noemen dit bewijs zelf van lage kwaliteit, en op braken alleen deed gember het niet beter dan placebo. Het is een goed middel tegen het misselijke gevoel en geen middel tegen overgeven.
KnoflookDe enige keukenkruid met een bloeddrukverlaging die met medicijnen te vergelijken is. Snijden en wachten is het halve werk.Lees verder
Hoe te gebruiken
Rauw of kort meeverhit, aan het einde van het koken. In dressings, door de guacamole, over geroosterde groente.
De beste versie
Een verse bol met strakke huid en harde tenen, geen voorgesneden knoflook uit een pot. Kiemt hij vanbinnen groen, dan is hij oud; het groene spruitje mag eruit.
Hoe te bereiden
Snijd of pers hem en laat hem tien minuten liggen voordat hij het vuur op gaat. Het enzym dat de werkzame zwavelstof maakt komt pas vrij door de beschadiging en heeft even nodig, en hitte zet het meteen stil.
Wat het oplevert
Bij mensen met hoge bloeddruk doet knoflook wat een pil doet. In 12 trials met samen 553 deelnemers daalde de bovendruk gemiddeld 8,3 mmHg, en over 8 trials met 374 deelnemers daalde de onderdruk 5,5 mmHg.
Let op
Die trials gebruikten knoflookpreparaten en meestal gerijpt knoflookextract, niet een teentje uit de pan. En ze zijn gedaan bij mensen die te hoog zaten: bij een normale bloeddruk valt er niets te verlagen.
KurkumaWerkt aantoonbaar tegen pijn, en komt in zijn eentje bijna niet je bloed in. Daarom staat zwarte peper ernaast.Lees verder
Hoe te gebruiken
Door warm eten, in een curry, door soep, door rijst. Altijd met zwarte peper en met wat vet erbij.
De beste versie
Verse wortel of gemalen poeder van één herkomst. Kurkuma is een van de specerijen die wordt aangelengd en gekleurd, dus koop bij een verkoper die zegt waar hij vandaan komt.
Hoe te bereiden
Meebakken in vet, met een snuf zwarte peper. Het kleurt alles wat het aanraakt, ook je aanrecht en je vingers.
Wat het oplevert
Tegen knieartrose is het getest en het werkt. Elf gerandomiseerde trials met samen 1258 mensen lieten minder pijn zien op zowel de pijnschaal als de WOMAC-vragenlijst, en in de vergelijking met ontstekingsremmers kwam kurkuma er op pijn beter uit. Een hogere dosis werkte niet beter dan een lagere.
Let op
Curcumine op zichzelf wordt vrijwel niet opgenomen. Na 2 gram poeder waren de bloedspiegels bij gezonde vrijwilligers niet of nauwelijks te meten; met 20 milligram piperine erbij, de stof uit zwarte peper, ging de opname met 2000 procent omhoog. Kurkuma zonder peper is grotendeels kleurstof.
De trials gebruiken curcuminoïden in capsules, in doses die je met een theelepel poeder niet haalt. Door je eten is het een goede gewoonte en geen behandeling.
Zwarte peperStaat hier niet om de smaak. Piperine opent de deur voor stoffen die anders door je lever worden afgebroken voordat je ze gebruikt.Lees verder
Hoe te gebruiken
Bij alles waar kurkuma in zit, en verder waar je hem lekker vindt. Een snuf is genoeg; dit is geen dosering maar een sleutel.
De beste versie
Hele korrels in een molen. Gemalen peper uit een zakje verliest zijn vluchtige olie en daarmee zijn geur, en wat je overhoudt is stof met warmte.
Hoe te bereiden
Vers malen, aan het eind. Meekoken van begin tot eind maakt hem bitter.
Wat het oplevert
Piperine remt de afbraak in de lever en de darmwand. Bij gezonde vrijwilligers was curcumine na 2 gram poeder nauwelijks in het bloed te vinden; met 20 milligram piperine erbij steeg de opname met 2000 procent, zonder bijwerkingen in die dosering.
Let op
Wat de deur opent voor curcumine, opent hem ook voor medicijnen die langs dezelfde weg worden afgebroken. Gebruik je medicatie, dan is een snuf bij het eten geen probleem, maar een piperinesupplement is een vraag voor je arts en niet voor een website.